Koplopers Lokale Duurzaamheidsmeter 2009 in het zonnetje
Op 9 september 2009, de Dag van de Duurzaamheid, huldigde minister Guusje ter Horst van Binnenlandse Zaken de zes koplopers van de Lokale Duurzaamheidsmeter 2009. Breda, Alkmaar, Nijmegen, Amersfoort, Tilburg en Groningen kregen als eerbetoon voor hun duurzame beleid een duurzaamheidsmeter uitgereikt in café Dudok te Den Haag.
Anno 2009 is het dringen aan de top. Veel gemeenten scoren dit jaar een voldoende of zelfs ruim voldoende. In vergelijking met de meting in 2004/2005, toen er een ‘dip’ werd geconstateerd, heeft duurzaamheid de laatste jaren hoog op de politieke agenda gestaan: er is in veel plaatsen duidelijk vooruitgang geboekt. Momenteel gaan Breda en Alkmaar aan kop, op de voet gevolgd door Nijmegen, Amersfoort, Tilburg en Groningen. Al deze gemeenten haalden meer dan 90% van de maximale score. Dat deze gemeenten duurzaamheid hoog in het vaandel dragen is niet onbekend: ook bij eerdere metingen bevonden zij zich in de kopgroep. Een speciale vermelding verdient Delft die net als Breda alle vragen van de lijst Planet met “ja” kon beantwoorden. Leidschendam-Voorburg valt op door hoge scores op de vragenlijst People.
Uitdagingen
Gemeenten hebben in 2007, in het zogeheten klimaatakkoord, heldere afspraken met minister Kramer gemaakt wat betreft het verduurzamen van de eigen bedrijfsvoering. De Lokale Duurzaamheidsmeter toont hoe lastig het voor veel gemeenten nog is om hierin het goede voorbeeld te geven. Gebruik van groene stroom en duurzaam papier is bij de meesten nu wel de norm. Dubbelzijdig kopiëren is echter lang niet overal de standaard en met het verduurzamen van de catering is nog duidelijk veel winst te behalen. Punten van discussie zijn de mogelijkheden voor duurzaam beheer van financiële reserves en of er nu wel of geen extra budget gereserveerd moet worden voor een eventuele meerprijs van duurzame aanbestedingen.
Dat de Lokale Duurzaamheidsmeter eveneens onderwerpen als burgerparticipatie, sociaal beleid en internationale samenwerking belicht, leverde aardig wat vraagtekens op: “wat heeft dit nu met duurzaamheid te maken?” Minister Ter Horst gaf duidelijk antwoord: “Duurzaamheid is meer dan het verlagen van CO2-uitstoot! Het uitgangspunt is People, Planet en Profit en de P van People wordt te vaak vergeten.” Dat er opvallend weinig gescoord wordt op de ambitie van tenminste 40% vrouwen aan de top, vond de minister een belangrijk punt van aandacht. Tot op heden konden maar drie gemeenten de twee vragen betreffende dit thema positief beantwoorden: Brummen, Bussum en Leidschendam-Voorburg.
Bron van inspiratie
Ter Horst toonde veel waardering voor de Lokale Duurzaamheidsmeter als inspiratiebron. “Ik ben om verschillende redenen enthousiast over deze lokale duurzaamheidsmeter. Ten eerste is het belangrijk dat we als overheid laten zien dat we onze verantwoording nemen. In het streven naar een duurzame samenleving heeft de overheid een voorbeeldfunctie en zeker op lokaal niveau, dicht bij de mensen, heeft dat effect. Ten tweede is de duurzaamheidsmeter transparant. Gemeenten kunnen op de website van elkaar zien waar ze staan. Dat leidt tot gezonde concurrentie, en het biedt mogelijkheden om van elkaar te leren. Als de één hoog scoort op een punt waar jij laag scoort dan is een telefoontje zo gepleegd.”
Duurzaamheidsmeters in 2012 gericht op Rio +20
15 december 2011 - In de zomer van 2012 vindt de 3e Earth Summit plaats: de VN-conferentie over duurzame ontwikkeling, misschien beter bekend als Rio +20. Van 20 t/m 23 juni 2012 ontmoeten politieke leiders, experts, lobbyisten en activisten uit de hele wereld elkaar, wederom in Rio de Janeiro, om de Agenda voor de 21ste eeuw tegen het licht te houden.
De focus tijdens de conferentie zal op twee onderwerpen liggen:
- De transitie naar een ‘groene economie’ in de context van duurzame ontwikkeling en het uitbannen van armoede;
- Het institutionele kader dat hiervoor nodig is.
Het doel van de conferentie is drieledig:
- De voortgang bij het uitvoeren van internationale afspraken en verdragen evalueren;
- Nieuwe uitdagingen signaleren;
- Politieke steun zeker stellen voor de transitie naar een ‘groene economie’.
Duurzaamheidsmeter en Rio +20
De Earth Summit 2012 is de aanleiding om een extra tussenstand op te maken van de scores op de drie Duurzaamheidsmeters. De Duurzaamheidsmeter meet immers al jaren hoe het staat met de vertaalslag in Nederland van de mondiale Agenda 21 naar de dagelijkse praktijk van lokaal en regionaal bestuur.
Uitnodiging deelname Duurzaamheidsmeter
Begin 2012 worden gemeenten, provincies en waterschappen geïnformeerd over Rio +20 en uitgenodigd om de huidige gegevens te actualiseren of de vragenlijsten alsnog in te vullen. Zet u ook Rio +20 alvast op uw agenda?
Meer info
Over het internationale programma: www.earthsummit2012.org
Over de Nederlandse voorbereidingen en standpunten: www.nprio2012.nl
Meer weten over het toepassen van sociale voorwaarden?
10 november 2011 – Bij duurzaam inkopen is het belangrijk om ook sociale voorwaarden in acht te nemen. FairBusiness heeft een train-de-trainers van het Ministerie van Milieu en Infrastructuur gevolgd en wil graag voor geïnteresseerde gemeenten een workshop organiseren.
Kinderarbeid, dwangarbeid, onmenselijke arbeidsomstandig en het ontbreken van de vrijheid om je als arbeiders te organiseren: overheden kunnen bijdragen aan het uitbannen van deze misstanden door sociale voorwaarden mee te nemen in aanbestedingstrajecten. Met de inkoopkracht en macht van overheden kan zo invloed uitgeoefend worden op hoe bedrijven omgaan met mensenrechten in hun toeleveringsketens.
Ans Ursem van FairBusiness heeft een train-de-trainers van het Ministerie van Milieu en Infrastructuur gevolgd om verantwoordelijken voor inkoop, contract- en leveranciersmanagement binnen overheden te inspireren en te informeren over alle ins- en outs rond de toepassing van deze voorwaarden.
Heeft uw gemeente interesse om samen met andere gemeenten hier meer over te leren? Neem dan contact op met Ans Ursem:
a.ursem@fairbusiness.nl of 06-25456642.
Workshop over Duurzaamheidsmeter tijdens Klimaatcongres
27 oktober 2011 – Op woensdag 2 november vindt in Utrecht het Klimaatcongres 2011 plaats. Eén van de deelsessies gaat over de Duurzaamheidsmeter voor Waterschappen.
In de workshop “Hoe duurzaam is uw waterschap?”, die wordt gegeven door FairBusiness, krijgen de deelnemers uitleg over het instrument, de vragenlijsten en de ervaringen tot nu toe.
Bezoek voor meer informatie over het congres de website www.klimaatcongres2011.nl.
De kop is eraf: welke waterschappen volgen?
22 september 2011 – Sinds augustus van dit jaar is de Duurzaamheidsmeter voor Waterschappen online. Inmiddels hebben Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht, Waterschap Reest en Wieden en Hoogheemraadschap van Rijnland de vragenlijsten ingevuld. Wie volgt? Het streven is om in het najaar de resultaten te publiceren. De voorlopige resultaten zijn te zien op de website.
Vele gemeenten actualiseren hun gegevens
Hoewel er dit jaar niet actief campagne wordt gevoerd voor de Lokale Duurzaamheidsmeter vullen vele gemeenten de vragenlijsten ook in 2011 in. Onder andere gemeente Lingewaard, Hellendoorn, Eersel, Moerdijk, Goes, Gouda, Vaals, Rheden, Horst aan de Maas, Cranendonck, Pijnacker-Nootdorp en Hengelo hebben hun gegevens geactualiseerd. Op die manier kunnen gemeenten hun resultaten vergelijken met die van 2010 of 2009.
Op de website zijn alleen de laatst ingezonden resultaten zichtbaar. Als u de resultaten van 2011 wilt vergelijken met die van 2009 of 2010, dan kunt u een verzoek sturen naar de helpdesk. Wij hebben de gegevens beschikbaar.
Ook voor andere vragen of opmerkingen over de Duurzaamheidsmeters kunt u zich wenden tot de helpdesk.
Duurzaamheidsmeter voor Waterschappen online! >>>
Rapportage staat online >>>
Huldiging koploper Provinciale Duurzaamheidsmeter >>>
